Jonge monumenten

Post ‘65 erfgoed

Wat eraan vooraf ging

Na de Tweede Wereldoorlog (1945) was er een periode van wederopbouw. Er moest vooral snel, veel en goedkoop gebouwd worden om de woningennood te ontzien. Hierom waren veel gebouwen eenvormig, grootschalig en anoniem, waarbij de opkomst van de auto de omgeving domineerde. Door de toenemende bouwprojecten kwamen er steeds meer verontrustte burgers, die hun vertrouwde stukjes stad in hoog tempo zagen verdwijnen. Mensen etten zich af tegen deze trend en gingen hier steeds vaker tegen protesteren: men had genoeg van de grootschalige sloop van historische binnensteden en eisten medezeggenschap over bouwplannen in hun buurt. 

In de periode vanaf 1960 tot aan 1990 veranderde de woonwensen en -ideeën sterk, door de toenemende zeggenschap van mensen, meer welvaart en meer vrije tijd. De behoefte om meer in contact te staan met buren groeide. In de jaren zestig en zeventig waren veel historische binnensteden nog steeds in verval. In het kader van stadsvernieuwing werden veel van deze binnensteden opgeknapt, waarbij maatschappelijke ontwikkelingen de leidraad werden van de architectuur. Kortom: de menselijke maat kwam terug. Met de enorme groei en vraag naar woningen kwamen er steeds meer groeikernen buiten de stad, die zich goed leenden voor de experimentele woningbouw die vanaf halverwege de jaren ’60 opkwam. De groeikernen trokken veel stedelingen aan: het nieuwe ideaal was een huis met een tuin, in een buurt met gelijkgezinden waar sociaal contact plaats kon vinden.

Kenmerken

Post ’65 erfgoed is erg divers, met veel variatie in verschijningsvormen van architectuur, vorm en kleur- en materiaalgebruik. Eén belangrijk kenmerk in de architectuur is het zoeken naar manieren om persoonlijk contact te stimuleren en faciliteren. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van woonerven in een wijk. Hierdoor werd de auto minder dominant. In combinatie met woonerven, drempels en maximale snelheden konden auto’s minder snel en massaal door de wijk rijden. De bloemkoolwijk (waarvan er een aantal in Nieuwegein zijn gebouwd) zijn een uiting van dezelfde trend. Bloemkoolwijken kenmerken zich door kronkelende paden en hofjes. De straten en woonerven zijn als roosjes van een bloemkool op de hoofdwegen aangesloten en hebben doorgaans maar één toegang. Op deze manier worden auto’s geweerd uit de wijk.

Waardering

De aandacht voor Post ’65 groeit, maar toch lijkt de waardering en bescherming van dit jonge erfgoed moeilijker voor elkaar te krijgen dan voor ouder erfgoed. Waarom is dit zo?

Allereerst zijn veel mensen opgegroeid in typische Post ’65 wijken en wordt het door velen niet gezien als zeldzaam en bijzonder. Men vindt deze gebouwen vaak te jong om erfgoed te kunnen zijn.

Daarnaast bestaat er het idee bij velen dat architectuur uit deze periode saai en lelijk is, veel beton en eentonigheid. Er is echter ook veel ‘aaibare’ architectuur van na 1965. De bloemkoolwijken in Nieuwegein zijn hier een mooi voorbeeld van.

Het gevolg van dit gebrek aan waardering en interesse is dat veel Post ’65 gebouwen gesloopt dreigen te worden of staan te verpauperen. Zonde, want vaak wordt de sloop van deze gebouwen achteraf als een verlies ervaren.

Relevantie

Veel thema’s waarmee destijds werd geëxperimenteerd komen vandaag de dag weer terug. We zien dat hedendaagse projectontwikkelaars en architecten wederom de achterstallige woningvoorraad proberen in te halen, zonder in monotone massabouw te vervallen.

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.